Artikelen---Het gebed---De zuilen en verplichtingen van het gebed

 

De zuilen en verplichtingen van het gebed

 

Het gebed is een Fard ‘Ain [verplicht voor iedereen, behalve degene met een geldige reden (b.v. kinderen, een zwakzinnige etc.), dat wil zeggen dat het een individuele verplichting is voor iedere moslim. Het gebed is de tweede zuil in de Islaam, na de geloofsgetuigenis, en de eerste praktische zuil. Het is ook de enige verplichting die Allah (Glorieus en Verheven is Hij) rechtstreeks aan de profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) heeft opgelegd. De overige geboden en verboden zijn via de engel Djibriel (vrede zij met hem) geopenbaard. Op de Dag des Oordeels is het gebed het eerste waar naar gekeken wordt, of dat in orde is. Het is dus zeer belangrijk om te weten hoe je het gebed goed moet verrichten. Maar wij zijn mensen, en mensen maken fouten. Er zijn mogelijkheden om fouten in het gebed te herstellen. Dit is van groot belang, zodat je op Yawm al-Qijaamah goede en geaccepteerde gebeden op je weegschaal vindt. We zullen in een ander artikel op deze website uitleggen hoe je eventuele fouten in je gebed kunt herstellen, Inshaa-e Allaah. Maar om fouten in je gebed te herstellen moet men eerst weten welke handelingen zuilen zijn van het gebed en welke handelingen verplicht zijn. In dit artikel wordt uitgelegd hoe het gebed is opgebouwd.

De eerste vereisten

Voor dat men aan het gebed kan beginnen, moet men rekening houden met 9 aspecten.

1. De Islaam: je moet moslim zijn om een geldig gebed te kunnen verrichten. Er wordt geen gebed geaccepteerd van iemand die niet gelooft dat niemand naast Allah aanbeden dient te worden en dat Mohammed (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) de boodschapper van Allah is en dat de Islaam de enige juiste levenswijze is. Het bewijs dat de daden van een niet-moslim niet worden geaccepteerd is de volgende Aayah: “En Wij wenden Ons tot de daden die zij hebben verricht en Wij maken die tot verstrooid stof.” [Soerat Al-Foerqaan (25), aayah 23]

2. Het bevattingsvermogen: je moet beseffen waarom je bid en hoe je moet bidden. Het verstand is een middel om te begrijpen wat ons religieus is opgedragen. Zonder verstand vervalt de verplichting. Het bewijs hiervoor is dat de profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) heeft gezegd in een overlevering die door ‘Aa-ieshah (moge Allah tevreden met haar zijn) is overgeleverd: “De pen wordt gelicht voor drie mensen; degene die slaapt totdat hij wakker wordt, de zwakzinnige totdat hij tot zijn verstand komt en het kind totdat hij is opgegroeid (puberteit bereikt heeft).” (Overgeleverd door Aboe Dawoed)

3. Het onderscheidingsvermogen (tussen goed en kwaad): kinderen hebben deze eigenschap niet. Vanaf het moment dat zij onderscheid gaan maken tussen goed en slecht en tussen mooi en lelijk, zullen ze een leeftijd bereikt hebben waarvan de grens 7 jaar is. Het gebed wordt dan opgedragen aan een kind. De profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) heeft gezegd: “Draag jullie kinderen het gebed op vanaf zeven jaar en sla hen (lichtjes, een beledigend tikje) wanneer zij niet bidden wanneer zij de leeftijd van tien bereiken en laat hen gescheiden slapen.” (Overgeleverd door Aboe Dawoed).

4. Opheffen van de staat van rituele onreinheid: afhankelijk van de staat van onreinheid, dient men de kleine wassing (Woedoe-e) of de grote wassing (Ghoesl) te verrichten. Allah de Verhevene heeft gezegd: “O jullie die geloven! Wanneer jullie je voorbereiden op de Salaat, wast dan jullie gezichten en jullie handen tot de ellebogen en wrijft over jullie hoofden en wast jullie voeten tot de enkels…” [Soerat Al-Maa-iedah (5), aayah 6]

Voor een goede beschrijving hoe men de Woedoe-e dient te verrichten, zie het artikel Hoe verricht men de Woedhoe-e?

5. Onreinheid verwijderen: dit geld voor drie zaken, namelijk het lichaam, de kleding en de plaats waar gebeden wordt. De bewijzen hiervoor zijn respectievelijk: “…En Allah houdt van hen die zich reinigen.” [Soerat At-Tawbah (9), aayah 108] “En reinig jouw kleding” [Soerat Al-Moeddattsir (74), aayah 4], de boodschapper van Allah (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) heeft gezegd: “De moskeeën zijn niet bedoeld voor zaken als urineren en vervuiling.”

6. Het bedekken van de ‘Awrah: d.w.z. het gedeelte van het lichaam dat bedekt moet zijn. Voor de man is dat in het gebed van de navel tot de knie en volgens een groot aantal geleerden is het afkeurenswaardig om de schouders niet te bedekken, en volgens anderen is dit zelfs verplicht. Voor de vrouw is dat haar hele lichaam, behalve haar handen en gezicht. Maar wanneer er niet-Mah'ram mannen (mannen waar zij mee kan trouwen) haar kunnen zien, dan dient ze ook haar handen en gezicht te bedekken.

7. Het aanbreken van de tijd: elk gebed heeft zijn vastgestelde tijd. Een gebed kan niet vóór zijn tijd gebeden worden. Het bewijs hiervoor zijn de woorden van Allah de Verhevene: “…Voorwaar, de Salaat (het gebed) is de gelovigen op vaste tijden voorgeschreven.” [Soerat An-Nisaa-e (4), aayah 103]

Een uitzondering is het gebed van een reiziger, die al-‘Asr en al-‘Ishaa-e wel vóór hun tijd mogen bidden, samen met respectievelijk al-Dhzohr en al-Maghrib.

8. Je wenden richting de Qiblah: dit is de Ka'bah in Mekkah. Het is verplicht om je best te doen om deze richting te achterhalen en met je gezicht naar die richting te staan tijdens het gebed. Het bewijs hiervoor lezen we in de Qor-aan: “…Wend jouw gezicht in de richting van de Masjdid al-H'araam (de Gewijde Moskee te Mekkah). En waar jullie je ook bevinden (en de Salaat gaan verrichten), wendt jullie gezichten in die richting…” [Soerat Al-Baqarah (2), aayah 144]

Onze ervaring leert dat hier soms slordig mee wordt omgegaan in moskeeën. Men kiest een Qiblah die recht tegenover een muur is, omdat dit gemakkelijk is om rijen te vormen. Controleer of dit overeenkomt met de werkelijke Qiblah. Zo niet, praat met het moskeebestuur om de Qiblah te veranderen.

Als je de Qiblah niet weet, bijvoorbeeld als je in een onbekende omgeving bent of op een boot, dan dien je je best te doen om het zo goed mogelijk te bepalen en Allah de Almachtige weet wat in je hart is.

9. De intentie (Nieyyah): voor je gaat bidden heb je de intentie in je hart welk gebed je gaat bidden en of het een vrijwillig of verplicht gebed is. Spreek de intentie niet hard op, want alle intenties zijn innerlijk, behalve de intentie voor de H'adj en 'Oemrah spreek je hard op.

Als je aan al deze voorwaarden voldoet, kan je gebed beginnen. Zonder deze voorwaarden is je gebed niet geldig. Een belangrijk aspect wat niet genoemd is, maar wat wel zeer belangrijk is, is om te bidden voor een Soetrah (afscheiding). Dit kan een pilaar in de moskee zijn, een muur, een stoel, of een persoon die voor je zit. Ga op een afstand van je Soetrah staan, zodat je nog gemakkelijk de Soedjoed (knieling) kunt verrichten. Er dient niemand tussen jou en je Soetrah door te lopen. Als iemand dat wel wil, steek je je hand vooruit. Wil hij toch doorlopen, dan mag de biddende hem tegenhouden, want het is ongeoorloofd om tussen een biddende en zijn Soetrah door te lopen.

De opbouw van het gebed

Om eventuele fouten in je gebed te herstellen, moeten we eerst kijken hoe het gebed is opgebouwd. Het gebed bestaat namelijk uit vier aspecten:

1. Zuilen (Arkaan)

2. Verplichtingen (Waadjib)

3. Vrijwillige handelingen (Soennah)

4. Afkeurenswaardige handelingen (Makroeh)

De eerste twee aspecten, zuilen en verplichtingen, zijn belangrijk met betrekking tot het fouten herstellen in het gebed. We zullen nu eerst kijken naar wat de zuilen en verplichtingen zijn van het gebed.

De zuilen van het gebed

Het gebed telt 13 zuilen die men in acht moet nemen. Voert men een zuil niet uit, is het gebed niet geldig. De 13 zuilen zijn:

1. Het staan: tijdens de verplichte gebeden is het verplicht om te staan, als men daartoe (fysiek) in staat is. Het bewijs hiervoor is de Aayah: “…En sta voor Allah in ootmoed.” [Soerat Al-Baqarah (2), aayah 238]

Als men echt niet kan staan (en Allah weet wat er in de harten is), kan men ook zittend of liggend bidden. Voor de vrijwillige gebeden is het niet verplicht om te staan. Maar als men een vrijwillig gebed zittend bid, krijg je maar de helft van de beloning.

2. Takbieratoel Ih'raam: het zeggen van Allaahoe Akbar (Allah is de Grootste). Hiermee wordt het gebed geopend. De profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) heeft gezegd: “Het gebed wordt geopend met de Takbier en wordt afgesloten met de Tasliem (de groet van de vrede).” (Overgeleverd door Tirmidzie, Ibn Maadjah, Ahmed en anderen)

3. Soerat Al-Faatih'ah: het oplezen van het eerste hoofdstuk van de Qor-aan. Dit is verplicht voor zowel de imaam als degenen die achter de imaam bidden. De profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) heeft gezegd: “Er is geen gebed voor hem die het niet met Al-Faatih'ah opent, het is Oemm-al-Qor-aan (moeder der Qor-aan).”

4. De Roekoe': het buigen.

5. Het terug rechtop staan na de Roekoe'.

6. De Soedjoed: het knielen. Het bewijs voor punt 4 en 6 zijn de woorden van Allah de Verhevene: “O jullie die geloven: buig en kniel…” [Soerat Al-H'adj (22), aayah 77]

Ook wordt dit verklaard door de woorden van de boodschapper van Allah (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem): “Mij werd bevolen om neer te knielen op zeven ledematen.” (Overgeleverd door Moeslim, Tirmidzie, An-Nasaa en anderen)

De zeven ledematen zijn; het gezicht (het voorhoofd en de neus), beide knieën, beide handen en beide voeten.

7. Terug opkomen en zitten na de eerste Soedjoed.

8. Even blijven zitten tussen de twee knielingen.

9. Het zitten voor de laatste Tashahhoed.

10. Het opzeggen van de laatste Tashahhoed:“At-Tah'ieyyaatoe liellaah wa s-salawaatoe wat-tayyiebaat, As-salaamoe ‘alayka ayyoeha n-nabieyyoe wa rah'matoellaahie wa barakaatoeh, as-salaamoe ‘alayna wa ‘alaa ‘iebaadie llaahie s-saalieh'ien, ash-hadoe allaa iellaha iella llaah, wa ash-hadoe anna Moeh'ammadan ‘abdoehoe wa rasoeloeh.” (Overgeleverd door Boekhaarie)

11. De Tasliem aan de rechterkant: het zeggen van “Salaamoe ‘Aleikoem wa Rah'matoellaah” met je hoofd naar rechts draaiend. Naar rechts is een zuil (Roekn) naar links is Soennah (vrijwillig).

12. Alle zuilen met rust verrichten. Het bewijs hiervoor is o.a. de volgende H'adieth, overgeleverd door Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden zijn met hem), die zei: “Toen we bij de profeet zaten, kwam er een man binnen, hij verrichtte het gebed en kwam daarna om de profeet te begroeten. De profeet zei: “Ga terug en bidt, want je hebt niet gebeden.” De man deed dit drie keer, waarna hij zei: “Ik zweer bij Degene Die u met de waarheid als profeet heeft gezonden, dat ik het niet beter kan, leer het mij.” De profeet zei toen: “Wanneer je opstaat om te bidden, zeg dan Allaahoe Akbar, lees vervolgens een gedeelte uit de Qor-aan dat voor jou gemakkelijk is, buig daarna en blijf even in die positie (Roekoe'), daarna kom je omhoog tot je weer rechtop staat. Vervolgens werp je je ter aarde voor de Soedjoed en blijf je een moment in die positie, ga dan omhoog en blijf even zitten in die houding, verricht daarna opnieuw de Soedjoed en blijf even in die houding. Doe vervolgens hetzelfde in de rest van het gebed.”

13. De volgorde: men dient de zuilen in de genoemde volgorde te verrichten.

De verplichte onderdelen (Waadjib) van het gebed

Naast de zuilen kent het gebed ook verplichte onderdelen. Er zijn totaal 8 verplichte onderdelen:

1. Alle Takbier (het zeggen van Allaahoe Akbar), behalve de eerste, want die is een zuil (Roekn). Er zijn vijf verplichte Takbier in elke Rak'ah:

a. Vóór de Roekoe' (buiging).

b. Als men rechtop staat, vóór de Soedjoed (knieling).

c. Als men omhoog komt na de eerste Soedjoed om te gaan zitten.

d. Als men voor de tweede keer de Soedjoed gaat verrichten.

e. Na de tweede Soedjoed.

2. Het één keer uitspreken van de woorden “soebh'aana rabieya l-‘adhiem” (Glorieus is mijn Heer, de Geweldige) tijdens de Roekoe'. (Overgeleverd door Ah'mad en Aboe Daawoed.) Het is Soennah om deze woorden drie maal te zeggen.

3. Het één keer uitspreken van de woorden “sami‘a llaahoe lieman h'amidah” (moge Allah degene horen die Hem prijst), als men vanuit de Roekoe' weer rechtop gaat staan. (Overgeleverd door Boekhaarie en Moesliem.) Dit is verplicht voor de imaam en degene die alleen bid. Het is niet verplicht voor degenen die achter een imaam bidden.

4. Het één keer uitspreken van de woorden “rabbana wa laka lh'amd” (onze Heer, voor U is alle lof), als men rechtop staat. (Overgeleverd door Boekhaarie en Moesliem.) (Er zijn meerdere mogelijkheden die men hier kan zeggen.) Dit is verplicht voor de imaam en degenen die achter hem bidden en ook voor degene die alleen bid.

5. Het één keer uitspreken van de woorden “soebh'aana rabieya l-‘ala” (Glorieus is mijn Heer, de Allerhoogste) tijdens de Soedjoed. (Overgeleverd door Ah'mad, Aboe Daawoed en Ibn Maadjah) Het is Soennah om deze woorden drie maal te zeggen.

6. Het minimaal één keer uitspreken van de woorden “rabbie ghfier-lie” tijdens het zitten tussen de twee Soedjoeds. (Overgeleverd door Tirmidzie en Aboe Dawoed.) (Er zijn meerdere mogelijkheden die men hier kan zeggen.)

7. Het zitten tijdens de eerste Tashahhoed.

8. Het uitspreken van de eerste Tashahhoed (de tweede is een zuil).

Tot zover de zuilen en verplichte onderdelen van het gebed. Leer deze goed zodat je ze goed kunt onderscheiden. Want om fouten te herstellen in het gebed, is het belangrijk om te weten of het om een zuil of verplicht onderdeel gaat

Reinheid verliezen tijdens het gebed

In het begin van dit artikel hebben we gezegd, dat rituele reinheid (Woedoe-e) een vereiste is voor je aan het gebed mag beginnen. Er is geen gebed zonder Woedoe-e. Maar wat nou als je aan het bidden bent en je verliest tijdens het gebed de reinheid (door bijvoorbeeld een windje) of als je tijdens het gebed dringend naar het toilet moet. De profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) verbood het bidden als men de drang om te urineren of ontlasten onderdrukt. (Overgeleverd door Ibn Maadjah)

Als iemand in deze situatie is, moet hij eerst naar het toilet en zijn behoefte doen, zelfs al mist hij een deel van het gezamenlijke gebed, omdat de profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) zei: “Als een van jullie naar het toilet moet en het gebed is begonnen, moet hij eerst naar het toilet.” (Overgeleverd door Aboe Dawood)

Als dit een persoon overkomt terwijl hij aan het bidden is, moet hij stoppen met bidden en zijn behoefte doen, zichzelf reinigen en dan opnieuw bidden, omdat de profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) zei: “Er is geen gebed als er eten is bereid of als iemand de behoefte onderdrukt om afvalproducten te verwijderen.” (Sah'ieh' Moeslim) Deze regel geldt ook voor het onderdrukken van het laten van een windje.

Het kan zijn dat je twijfelt of je een windje hebt gelaten. Dit idee kan een influistering van Shaytaan (Satan) zijn om jouw concentratie te verminderen. De profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) zei: “Als een van jullie aan het bidden is en een beweging voelt in zijn rectum en niet zeker weet of zijn Woedoe-e nog geldig is, laat hem zijn gebed niet beëindigen, tenzij hij een geluid hoort of een geur ruikt.”

Inderdaad, de trucs van Shaytaan kunnen heel vreemd zijn, zoals de volgende H'adieth duidelijk maakt. Ibn ‘Abbaas verhaalde dat de profeet (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) werd gevraagd over een man die dacht dat hij zijn Woedoe-e verbroken had, hoewel hij dat niet had. De boodschapper van Allah (Allah's vrede en zegeningen zijn met hem) zei: “De Shaytaan kan naar iedereen van jullie komen wanneer hij aan het bidden is en zijn achterste openen en hem laten denken dat hij zijn Woedoe-e heeft verbroken, hoewel hij dat in feite niet heeft gedaan. Dus als iemand van jullie dit overkomt, laat hem zijn gebed niet beëindigen, tenzij hij het geluid ervan hoort met zijn oren of de geur ervan ruikt met zijn neus.” (Overgeleverd door at-Tabaraani)

Als je er zeker van bent dat je een windje hebt gelaten, stop dan met bidden en ga opnieuw Woedoe-e doen en verricht opnieuw het gebed. Je hoeft geen Tasliem te verrichten en je kunt in elke positie stoppen en weglopen. Ook in het gezamenlijke gebed moet je stoppen en weggaan. De plaats die vrij komt omdat jij weg loopt, dient opgevuld te worden door iemand die in de rij achter jou staat. Deze persoon kan dan een stap naar voren zetten, zodat er geen lege plekken ontstaan.

O Allah, geef ons de kracht om het gebed goed, geconcentreerd, op tijd en met ons hart te bidden. O Allah, laat ons het gebed bidden met een goede Khoeshoe'. O Allah, bescherm ons tegen een hart zonder Khoeshoe'. O Allah, bescherm ons tegen de Khoeshoe-e van hypocrisie. O Allah, geef ons de kracht om heel veel vrijwillige gebeden te bidden, zodat we de tekortkomingen in onze verplichte gebeden kunnen aanvullen. O Allah, accepteer onze gebeden en laat ze niet verloren gaan.

Alle lof is voor Allah, en vrede en zegeningen voor onze profeet Mohammed.
 
naar boven naar index: het gebed